मित्रांनो, सध्या सहाय्यकाच्या माध्यमातून ई-पीक पाहणी केलेल्या शेतकऱ्यांना मेसेज यायला लागलेले आहेत. या मेसेजमध्ये तुमच्या सर्वे नंबरमध्ये अमुक-अमुक पिकाची ई-पीक पाहणी झालेली आहे.आणि ती बरोबर आहे का, याबाबत माहिती दिली जात आहे. जर पीक पाहणीमध्ये काही चूक असेल, तर शेतकऱ्यांना 48 तासांमध्ये तक्रार दाखल करण्याची मुभा देण्यात आलेली आहे.
आता हे मेसेज आल्यानंतर बऱ्याच साऱ्या शेतकऱ्यांना हा प्रश्न पडत आहे की, नेमका हा मेसेज म्हणजे काय आहे? या मेसेजमध्ये आपल्याला काही प्रक्रिया करायची आहे का? तसेच, ई-पीक पाहणीमध्ये चूक असेल, तर तक्रार कशी नोंदवायची? या सर्व प्रश्नांची माहिती आपण या लेखामध्ये जाणून घेणार आहोत.
ई-पीक पाहणी केलेल्या शेतकऱ्यांना मेसेज का येत आहेत?
ज्या शेतकऱ्यांची ई-पीक पाहणी झालेली आहे, त्या पीक पाहणीचे व्हेरिफिकेशन केले जात आहे. त्याच प्रक्रियेचा एक भाग म्हणून शेतकऱ्यांना हे मेसेज पाठवले जात आहेत.
जर समजा, तुमच्या शेतामध्ये ई-पीक पाहणी करत असताना चुकीच्या पिकाची नोंद झालेली असेल किंवा इतर कोणतीही चूक झालेली असेल, तर त्या ई-पीक पाहणीसंदर्भात तक्रार करण्याची मुभा शेतकऱ्यांना देण्यात आलेली आहे.
एखाद्या शेतकऱ्याची जुलै महिन्यामध्ये पीक पाहणी झालेली असेल; परंतु अद्यापही तिचे व्हेरिफिकेशन झालेले नसेल, तर अशा शेतकऱ्यांनाही मेसेज पाठवून व्हेरिफिकेशन केले जात आहे. त्यामध्ये काही त्रुटी असल्यास किंवा तक्रार नोंदवण्याची आवश्यकता असल्यास शेतकऱ्यांना मेसेजद्वारे कळवले जात आहे.
त्यामुळे शेतकऱ्यांनी आपल्या मोबाईलवर आलेल्या मेसेजकडे लक्ष देऊन आपल्या ई-पीक पाहणीची माहिती तपासून घेणे महत्त्वाचे आहे.
हे पण वाचा
Farmer ID मध्ये दुरुस्ती सुरू! मोबाईल नंबर, नाव, पत्ता आणि गट नंबर ऑनलाइन अपडेट करा
मेसेज आल्यानंतर काय करायचे?
जर तुम्हाला ई-पीक पाहणीसंदर्भात असा मेसेज आलेला असेल, तर त्या मेसेजमध्ये एक लिंक दिलेली असते. त्या लिंकवर क्लिक करून तुम्ही तुमच्या पीक पाहणीची माहिती तपासू शकता आणि काही चूक असल्यास तक्रार नोंदवू शकता.
तुमच्या ई-पीक पाहणीमध्ये चूक आहे की नाही, यानुसार पुढील प्रक्रिया करा.
पीक पाहणी बरोबर असेल: तुमच्या शेतातील पिकाची आणि क्षेत्राची नोंद योग्य असेल, तर तक्रार दाखल करण्याची आवश्यकता नाही.
पीक पाहणीमध्ये चूक असेल: चुकीच्या पिकाची नोंद झाली असेल किंवा क्षेत्रासंदर्भात काही त्रुटी असतील, तर तक्रार नोंदवू शकता.
मेसेजमधील लिंक उघडत नसेल: अशा परिस्थितीमध्ये संबंधित पोर्टलवरून तक्रार दाखल करण्याचा पर्याय वापरू शकता.
म्हणजेच, ई-पीक पाहणीमध्ये कोणतीही चूक नसेल, तर केवळ मेसेज आला म्हणून तक्रार नोंदवण्याची गरज नाही.
मेसेजमधील लिंक उघडत नसेल तर तक्रार कशी करायची?
आता समजा, तुम्हाला तक्रार नोंदवायची आहे; परंतु लिंक उघडत नाही. मग अशा परिस्थितीमध्ये काय करायचे?

अशा परिस्थितीमध्ये तुम्ही DCSMS या ॲप्लिकेशनच्या वेबसाइट किंवा पोर्टलवरूनसुद्धा तक्रार दाखल करू शकता.
यासाठी तुम्हाला गुगलच्या माध्यमातून DCSMS किंवा MSDCS सर्च करायचे आहे.
पोर्टलवर गेल्यानंतर तुम्हाला DCS Grievance Redressal हा पर्याय दिसेल. या पर्यायावर क्लिक करून तुम्ही तुमच्या ई-पीक पाहणीसंदर्भातील तक्रार दाखल करण्याची प्रक्रिया सुरू करू शकता.
DCS Grievance Redressal पोर्टलवर तक्रार दाखल करण्याची प्रक्रिया
1. वर्ष आणि हंगाम निवडा
DCS Grievance Redressal या पर्यायावर क्लिक केल्यानंतर तुम्हाला वर्ष निवडण्याचा पर्याय दाखवला जाईल. त्यानंतर हंगाम निवडण्याचा पर्याय असेल.
यामध्ये संबंधित वर्ष आणि खरीप हंगाम निवडायचा आहे. त्यानंतर खाली महाराष्ट्र असे दाखवलेले असेल.
2. जिल्हा आणि तालुका निवडा
महाराष्ट्र निवडल्यानंतर जिल्हा निवडण्याचा पर्याय दिसेल. या यादीमधून तुमचा जो जिल्हा असेल, तो निवडायचा आहे.
जिल्हा निवडल्यानंतर तालुका निवडण्याचा पर्याय दिसेल. त्यामधून तुमचा संबंधित तालुका निवडायचा आहे.
या प्रक्रियेमध्ये खालील माहिती योग्य प्रकारे निवडणे आवश्यक आहे.
राज्य — महाराष्ट्र
जिल्हा — तुमचा संबंधित जिल्हा
तालुका — तुमचा संबंधित तालुका
3. गाव आणि सर्वे नंबर निवडा
जिल्हा आणि तालुका निवडल्यानंतर तुमचे गाव निवडायचे आहे. गावांची यादी या ठिकाणी दाखवली जाते. त्यामधून तुमचे गाव निवडा.
गाव निवडल्यानंतर खाली सर्वे नंबर टाकण्याचा पर्याय असेल. त्यामध्ये तुमच्या शेताचा सर्वे नंबर टाकायचा आहे.
तुमच्या शेताचा सब-सर्वे नंबर असेल, तर तोसुद्धा निवडू शकता. सर्वे नंबरची यादी दिसत नसेल, तर तुम्ही तुमचा सर्वे नंबर मॅन्युअलीसुद्धा टाकू शकता.
4. आपल्या सर्वे नंबरची ई-पीक पाहणी तपासा

सर्वे नंबर टाकल्यानंतर Apply या पर्यायावर क्लिक करायचे आहे.
Apply वर क्लिक केल्यानंतर तुमच्या सर्वे नंबरची झालेली ई-पीक पाहणी खाली दाखवली जाईल.
त्यानंतर View Crop Survey या पर्यायावर क्लिक करायचे आहे. या पर्यायावर क्लिक केल्यानंतर तुम्हाला तुमच्या ई-पीक पाहणीची माहिती पाहता येईल.
या ठिकाणी तुमच्या शेतकऱ्याची माहिती आणि पीक पाहणीसंदर्भातील तपशील दाखवले जातात. त्यामुळे पुढील प्रक्रिया करण्यापूर्वी सर्व माहिती काळजीपूर्वक तपासून घ्या.
5. पीक पाहणीची माहिती आणि जोडलेला फोटो तपासा
ई-पीक पाहणीची माहिती उघडल्यानंतर त्यामध्ये शेतकऱ्याची माहिती आणि पिकासंदर्भातील तपशील दाखवले जातात.
यामध्ये Harvested म्हणून ई-पीक पाहणी करण्यात आलेली असल्याचे दाखवले जाऊ शकते. तसेच, काही प्रकरणांमध्ये NA Land असेही दाखवलेले असू शकते.
त्यामुळे खालील गोष्टी तपासून घ्या.
- तुमच्या शेतामध्ये कोणत्या पिकाची नोंद झालेली आहे?
- पिकाची नोंद योग्य आहे की चुकीची?
- शेताचे क्षेत्र योग्य प्रकारे नोंदवले आहे का?
- पीक पाहणीसाठी कोणता फोटो जोडलेला आहे?
- जमिनीच्या नोंदीमध्ये काही त्रुटी आहेत का?
तुमच्या ई-पीक पाहणीमध्ये कोणतीही चूक आढळल्यास पुढील टप्प्यामध्ये तक्रार नोंदवता येईल.
6. Raise Grievance या पर्यायावर क्लिक करा
तुमच्या ई-पीक पाहणीमध्ये चूक आढळल्यास खाली Raise Grievance नावाचा पर्याय दिलेला असेल. या पर्यायावर क्लिक करायचे आहे.

Raise Grievance वर क्लिक केल्यानंतर तुम्हाला लॉगिन करण्यास सांगितले जाईल. त्यासाठी आधार नंबर टाकून आणि आधारशी संबंधित ओटीपीच्या माध्यमातून लॉगिन करायचे आहे.
लॉगिन केल्यानंतर तुम्ही या पोर्टलवर प्रवेश करू शकता आणि पुढील प्रक्रिया करू शकता.
महत्त्वाची सूचना: आधार क्रमांक आणि ओटीपी फक्त अधिकृत पोर्टलवरच टाका. कोणत्याही अनोळखी व्यक्तीसोबत ओटीपी शेअर करू नका.
हे पण वाचा
शेतकऱ्यांसाठी मोठी खुशखबर! घरबसल्या ई-पीक पाहणी करा, जाणून घ्या सोपी पद्धत DCS MH e-peek pahani
लॉगिन केल्यानंतर Survey Details पर्याय कसा निवडायचा?
लॉगिन केल्यानंतर पोर्टलवर काही पर्याय सुरुवातीला दिसत नसतील, तर घाबरून जाण्याची गरज नाही.
- पोर्टलच्या वरच्या उजव्या बाजूला तीन डॉट्सचा मेन्यू पर्याय दिसेल. त्या मेन्यूवर क्लिक करायचे आहे.
- या मेन्यूमध्ये Survey Details नावाचा तिसरा पर्याय दिलेला आहे. या पर्यायावर क्लिक करा.
- त्यानंतर पुन्हा एकदा तुमचा जिल्हा, तालुका, गाव आणि सर्वे नंबर निवडायचा आहे.
- त्यानंतर ई-पीक पाहणीच्या पर्यायामध्ये जायचे आहे.
- ज्या सर्वे नंबरची पीक पाहणी झालेली आहे, ती निवडून पुन्हा Raise Grievance या पर्यायावर क्लिक करायचे आहे.
- यानंतर तुम्हाला तुमच्या ई-पीक पाहणीसंदर्भात तक्रार नोंदवण्याची प्रक्रिया पूर्ण करता येईल.
ई-पीक पाहणीमध्ये चूक असल्यास तक्रार कशी नोंदवायची?
Raise Grievance वर क्लिक केल्यानंतर तुमच्या ई-पीक पाहणीमध्ये नेमकी कोणती समस्या आहे, हे विचारले जाईल.
या ठिकाणी वेगवेगळ्या प्रकारच्या त्रुटींसाठी पर्याय दिलेले असतात. उदाहरणार्थ, चुकीच्या पिकाची नोंद झाली असेल, जमिनीची नोंद चुकीची असेल किंवा क्षेत्रामध्ये काही चूक झाली असेल, तर संबंधित पर्याय निवडता येतो.
तुमच्या तक्रारीनुसार खालील प्रकारच्या समस्या असू शकतात.
पीक चुकीचे जोडले गेले असेल: तुमच्या शेतामध्ये प्रत्यक्षात वेगळे पीक असताना दुसऱ्याच पिकाची नोंद झालेली असेल.
NA Land चुकीचे दाखवले असेल: जमिनीच्या नोंदीमध्ये चुकीची माहिती दाखवली जात असेल.
कायम पड चुकीची नोंद झाली असेल: जमिनीच्या वापरासंदर्भात चुकीची नोंद झालेली असेल.
हंगामी पड चुकीची नोंद झाली असेल: हंगामी जमिनीच्या नोंदीमध्ये त्रुटी असेल.
क्षेत्र चुकीचे जोडले गेले असेल: तुमच्या शेताचे क्षेत्र चुकीच्या पद्धतीने नोंदवले गेले असेल.
तुमच्या शेतामध्ये एकापेक्षा जास्त समस्या असतील, तर उपलब्ध पर्यायांनुसार एकापेक्षा जास्त समस्यांची निवडसुद्धा करू शकता.
तक्रारीचे कारण लिहा आणि फोटो अपलोड करा
तुमच्या समस्येनुसार योग्य पर्याय निवडल्यानंतर खाली तक्रार लिहिण्यासाठी जागा दिलेली असेल.
या ठिकाणी तुमची नेमकी काय तक्रार आहे, हे मराठी किंवा इंग्रजीमध्ये स्पष्टपणे लिहायचे आहे.
तक्रार लिहिताना प्रत्यक्ष परिस्थिती काय आहे आणि ई-पीक पाहणीमध्ये कोणती चूक झालेली आहे, याची माहिती द्यावी.
तक्रारीसंदर्भात तुमच्याकडे काही फोटो किंवा पुरावे असतील, तर तेही खाली दिलेल्या पर्यायामधून अपलोड करायचे आहेत.
तक्रार नोंदवताना खालील गोष्टी लक्षात ठेवा
- तुमच्या समस्येशी संबंधित योग्य पर्याय निवडा.
- तक्रारीचे कारण स्पष्टपणे लिहा.
- आवश्यक असल्यास संबंधित फोटो अपलोड करा.
- तक्रारीमध्ये दिलेली माहिती पुन्हा तपासून घ्या.
सर्व माहिती भरून झाल्यानंतर खाली दिलेल्या Submit या पर्यायावर क्लिक करायचे आहे.Submit केल्यानंतर तुमची तक्रार पोर्टलवर नोंदवली जाईल.
तक्रार दाखल केल्यानंतर काय होणार?
जर तुमच्या ई-पीक पाहणीमध्ये काही चूक असेल आणि तुम्ही त्यासंदर्भात तक्रार दाखल केली, तर त्या तक्रारीच्या आधारे संबंधित पीक पाहणीची पडताळणी केली जाऊ शकते.
तक्रारीमध्ये नमूद केलेल्या त्रुटींची तपासणी केल्यानंतर तुमची ई-पीक पाहणी नाकारली जाऊ शकते आणि आवश्यकतेनुसार पुन्हा ई-पीक पाहणी करण्याची संधी दिली जाऊ शकते.
म्हणूनच, तक्रार दाखल करण्यापूर्वी आपल्या शेतातील पिकाची नोंद, क्षेत्र आणि इतर माहिती काळजीपूर्वक तपासून घेणे महत्त्वाचे आहे.
ई-पीक पाहणीमध्ये कोणतीही चूक नसेल तर काय करायचे?
तुम्हाला, आलेला मेसेज म्हणजे तुमच्या ई-पीक पाहणीचे व्हेरिफिकेशन केले जात आहे आणि त्यासंदर्भात शेतकऱ्यांना कन्फर्मेशन पाठवले जात आहे.
जर तुमच्या ई-पीक पाहणीमध्ये कोणत्याही प्रकारची चूक नसेल आणि तुम्हाला कोणताही आक्षेप नसेल, तर तक्रार नोंदवण्याची आवश्यकता नाही.
परंतु, पीक पाहणीमध्ये चुकीच्या पिकाची नोंद झालेली असेल, क्षेत्र चुकीचे जोडले गेले असेल किंवा इतर कोणतीही त्रुटी आढळली असेल, तर संबंधित पोर्टलवरून तक्रार दाखल करू शकता.
लक्षात ठेवा: मेसेजमधील सूचनेनुसार तक्रार नोंदवण्याची मुदत 48 तासांची असल्याचे नमूद केलेले आहे. त्यामुळे मेसेज प्राप्त झाल्यानंतर आपल्या पीक पाहणीची माहिती वेळेत तपासून घ्या.
निष्कर्ष
तर मित्रांनो, ई-पीक पाहणी केलेल्या शेतकऱ्यांना सध्या व्हेरिफिकेशनसंदर्भात मेसेज येत आहेत. या मेसेजमध्ये दिलेल्या लिंकवरून तुम्ही तुमच्या पीक पाहणीची माहिती तपासू शकता. लिंक उघडत नसेल, तर संबंधित पोर्टलवरून तक्रार नोंदवण्याचा पर्याय वापरू शकता.
तक्रार दाखल करण्यासाठी प्रथम जिल्हा, तालुका, गाव आणि सर्वे नंबर निवडून तुमच्या ई-पीक पाहणीची माहिती तपासायची आहे. त्यानंतर Raise Grievance या पर्यायावर क्लिक करून तक्रारीचे कारण लिहायचे, आवश्यक फोटो अपलोड करायचे आणि Submit करायचे आहे.
जर तुमच्या ई-पीक पाहणीमध्ये कोणतीही चूक नसेल, तर तक्रार नोंदवण्याची आवश्यकता नाही. मात्र, काही त्रुटी आढळल्यास वेळेत तक्रार नोंदवून घ्या.
हे पण वाचा
- Life Certificate मोबाईलमधूनच काढा! पेन्शनधारकांसाठी हयातीचा दाखला काढण्याची पूर्ण प्रक्रिया
- PMUY 3.0 Online Apply: घरबसल्या उज्ज्वला योजनेत गॅस कनेक्शनसाठी असा करा अर्ज
- गोपीनाथ मुंडे शेतकरी अपघात योजना: अपघातात मिळणार ₹2 लाख; ऑनलाइन अर्ज कसा करायचा? जाणून घ्या संपूर्ण प्रक्रिया

माझे नाव मंगेश आहे. मला सरकारी योजना,शेतकरी योजना,लाडकी बहीण योजना या संबंधित अन्य शासनाच्या योजनांची माहिती देण्याचा पाच वर्षाचा अनुभव आहे