खत बुकिंग ऑनलाइन सुरू! मोबाईलवरून QR कोड जनरेट करून खत कसे बुक करायचे? जाणून घ्या संपूर्ण प्रक्रियाOnline Fertilizer Booking 2026
शेतकरी मित्रांनो,22 ऑक्टोबर 2026 पासून राज्यातील शेतकऱ्यांना ऑनलाइन पद्धतीने खत बुकिंग करण्याची सुविधा उपलब्ध करून देण्यात येत आहे. प्रायोगिक तत्त्वावर राज्यातील काही तालुके आणि जिल्ह्यांमध्ये ही प्रक्रिया सुरू करण्यात आली होती. सुरुवातीला एका तालुक्यात, त्यानंतर दोन जिल्ह्यांमध्ये आणि पुढे सहा जिल्ह्यांमध्ये या सुविधेचा विस्तार करण्यात आला. आता जवळपास संपूर्ण राज्यात Framework for Fertilizer या ॲप्लिकेशनच्या माध्यमातून ऑनलाइन खत बुकिंगची प्रक्रिया सुरू करण्यात आल्याची माहिती देण्यात आली आहे.
या सुविधेमुळे शेतकऱ्यांना खत खरेदीसाठी दुकानांमध्ये रांगेत उभे राहण्याची गरज कमी होणार आहे. शेतकरी घरबसल्या स्वतःचा QR कोड जनरेट करू शकतात आणि त्याच्या मदतीने पुढील तीन दिवसांच्या वैधतेच्या कालावधीत खत खरेदी करू शकतात. या लेखात मोबाईलवरून खत बुकिंग कसे करायचे, ॲपमध्ये लॉगिन कसे करायचे आणि QR कोड कसा जनरेट करायचा, याची संपूर्ण प्रक्रिया आज आपण बघणार आहोत.
Online Fertilizer Booking 2026
Framework for Fertilizer ॲप डाउनलोड कसे करायचे?
ऑनलाइन खत बुकिंग करण्यासाठी तुम्ही सर्वप्रथम मोबाईलमधील Google Play Store उघडा. त्यानंतर सर्च बॉक्समध्ये Framework for Fertilizer असे टाइप करून शोधा. संबंधित ॲप्लिकेशन दिसल्यानंतर ते डाउनलोड करून इन्स्टॉल करा.
ॲप इन्स्टॉल झाल्यानंतर ते ओपन करा. ॲपमध्ये उपलब्ध असलेल्या सूचनांनुसार पुढील प्रक्रिया पूर्ण करा. सुरुवातीला भाषा निवडण्याचा पर्याय दिसेल. यामध्ये मराठी, हिंदी किंवा इंग्रजी यापैकी आपल्याला सोयीची असलेली भाषा निवडा. त्यानंतर Next या पर्यायावर क्लिक करा.
एसटी बस ऑनलाइन तिकीट बुकिंग कसे करावे? मोबाईलवरून सीट बुक करा
ॲपमध्ये लॉगिन कसे करायचे?
भाषा निवडल्यानंतर लॉगिन करण्याचा पर्याय दिसेल. सर्वप्रथम राज्य निवडण्यास सांगितले जाईल. यामध्ये महाराष्ट्र हे राज्य निवडा.
त्यानंतर लॉगिन करण्यासाठी आधार क्रमांक किंवा Farmer ID यापैकी उपलब्ध असलेल्या पर्यायाचा वापर करता येईल. आधार क्रमांकाच्या माध्यमातून OTP किंवा फेस स्कॅनद्वारे ओळख पडताळणी करण्याचा पर्याय उपलब्ध असल्यास त्याचा वापर करता येतो. तसेच Farmer ID आणि OTP च्या मदतीनेही लॉगिन करता येते.
या प्रक्रियेमध्ये Farmer ID चा पर्याय निवडून आपला Farmer ID टाका. त्यानंतर OTP मागवा आणि प्राप्त झालेला OTP संबंधित ठिकाणी भरा. खत खरेदीसंदर्भातील अटी व शर्ती वाचा आणि त्यांना संमती द्या. त्यानंतर ओळख पडताळणीच्या पर्यायावर क्लिक करा.
पडताळणी पूर्ण झाल्यानंतर शेतकऱ्याचे नाव आणि संबंधित माहिती स्क्रीनवर दिसेल. यामध्ये शेतजमीन असलेल्या गावाचे नाव, सर्वे क्रमांक आणि जमिनीचे क्षेत्र यांसारखी माहिती दिसू लागेल.
खत बुकिंग करण्यासाठी शेतजमीन कशी निवडायची?
लॉगिन केल्यानंतर ॲपमध्ये उपलब्ध असलेल्या माझ्या शेतावर किंवा त्यासारख्या संबंधित पर्यायावर जा. त्यानंतर जमीन निवडण्याच्या पर्यायावर क्लिक करा.
तुमच्या नावावर असलेल्या जमिनीचे सर्वे क्रमांक स्क्रीनवर दिसतील. ज्या सर्वे क्रमांकावरील जमिनीसाठी खत बुक करायचे आहे, तो सर्वे क्रमांक निवडा. त्यानंतर संबंधित जमिनीचे क्षेत्र तपासा आणि खत बुकिंग सुरू करण्याच्या पर्यायावर क्लिक करा.
खत बुकिंगसाठी पीक कसे निवडायचे?
जमीन निवडल्यानंतर कोणत्या पिकासाठी खत बुक करायचे आहे, हे निवडावे लागेल. ॲपमध्ये पिकांचे वेगवेगळे प्रकार उपलब्ध असू शकतात. यामध्ये तृणधान्ये, भाजीपाला, ऊस आणि इतर पिकांच्या श्रेणींचा समावेश असू शकतो.
उदाहरणार्थ, ज्वारी किंवा गव्हासाठी खत बुक करायचे असल्यास संबंधित पिकांची श्रेणी निवडा. त्यानंतर त्या श्रेणीमध्ये ज्वारी, गहू किंवा आपल्याला आवश्यक असलेले पीक निवडा.
पीक निवडल्यानंतर खतासाठी अर्ज करा हा पर्याय दिसेल. त्यावर क्लिक करा. निवडलेल्या जमिनीचे क्षेत्र आणि पिकाच्या माहितीनुसार कोणत्या प्रकारचे किती खत उपलब्ध होऊ शकते, याची माहिती स्क्रीनवर दिसेल. ही माहिती तपासून Next या पर्यायावर क्लिक करा.
युरिया, DAP आणि इतर खतांची निवड कशी करायची?
पुढील टप्प्यामध्ये आवश्यक असलेल्या खतांची निवड करावी लागणार आहे. उदाहरणार्थ, युरिया, DAP, NPK किंवा MOP यांसारख्या खतांचे पर्याय उपलब्ध असल्यास त्यातून आपल्याला आवश्यक असलेले खत निवडून घ्या.
युरियासाठी निवडलेल्या पर्यायांमध्ये निम-कोटेड किंवा सल्फर-कोटेड यांसारखे प्रकार उपलब्ध असल्यास योग्य प्रकार निवडा. त्यानंतर किती बॅग खरेदी करायच्या आहेत आणि ते नमूद करा घ्या.
उदाहरणार्थ, ॲपमध्ये आठ बॅगची मर्यादा दिसत असेल, तर आवश्यकतेनुसार त्यापैकी एक किंवा दोन बॅग निवडता येऊ शकतात. प्रत्यक्षात किती खत बुक करता येईल, हे संबंधित पिकासाठी निर्धारित मर्यादा आणि ॲपमध्ये दाखवलेल्या उपलब्धतेवर अवलंबून असेल.
त्याचप्रमाणे DAP खत आवश्यक असल्यास त्याचा पर्याय निवडून बॅगची संख्या नमूद करा. NPK किंवा MOP यांसारख्या खतांची आवश्यकता नसेल, तर त्यांचे प्रमाण कमी करा किंवा उपलब्ध हटवण्याच्या पर्यायाचा वापर करून ते निवडीतून काढून टाका.
सर्व आवश्यक खतांची निवड केल्यानंतर माहिती पुन्हा तपासा आणि Next या पर्यायावर क्लिक करा.
खत उपलब्ध असलेले दुकान कसे निवडायचे?
खतांचे प्रकार आणि आवश्यक बॅगची संख्या निवडल्यानंतर संबंधित जिल्हा आणि तालुक्यातील खत विक्री दुकानांची माहिती स्क्रीनवर दिसू शकते. या यादीमध्ये उपलब्धतेनुसार युरिया, DAP आणि इतर खतांची माहिती दाखवली जाईल.
तुमच्या सोयीचे आणि खत उपलब्ध असलेले दुकान निवडा. आणि आवश्यक असलेली सर्व खते एकाच दुकानात उपलब्ध असतील, तर त्या दुकानातून त्यांची बुकिंग करता येऊ शकते. मात्र, वेगवेगळी खते वेगवेगळ्या दुकानांमध्ये उपलब्ध असतील, तर संबंधित दुकानांची निवड करण्याचा पर्याय उपलब्ध असल्यास त्याचाही वापर करता येईल.
उदाहरणार्थ, युरिया एका दुकानात आणि DAP दुसऱ्या दुकानात उपलब्ध असल्यास दोन्ही दुकानांमधून स्वतंत्रपणे खत बुक करता येऊ शकते. अशा परिस्थितीत प्रत्येक बुकिंगसाठी स्वतंत्र QR कोड तयार होऊ शकतो. एकाच दुकानातून दोन्ही खते बुक केल्यास ॲपच्या प्रक्रियेनुसार एकाच बुकिंगमध्ये त्यांचा समावेश होऊ शकतो.
दुकान निवडताना त्याचे ठिकाण, उपलब्ध खतांचा साठा आणि आपल्याला आवश्यक असलेली खते यांची खात्री करा. त्यानंतर Next या पर्यायावर क्लिक करा.
खत खरेदीसाठी शेतकरी स्वतः जाणार की दुसरी व्यक्ती?
दुकान निवडल्यानंतर खत खरेदी करण्यासाठी कोण जाणार आहे, याची माहिती द्यावी लागू शकते. शेतकरी स्वतः खत खरेदी करणार असल्यास संबंधित पर्याय निवडा.
दुसऱ्या व्यक्तीला खत आणण्यासाठी पाठवायचे असल्यास ॲपमध्ये उपलब्ध असलेल्या नियमानुसार त्या व्यक्तीचा आधार क्रमांक आणि आवश्यक ओळखविषयक माहिती भरावी लागू शकते. त्यासाठी संबंधित व्यक्तीची संमती घेणे आवश्यक असू शकते.
त्यानंतर शेतकऱ्याचा मोबाईल क्रमांक भरा. सर्व माहिती योग्य असल्याची खात्री करा आणि अटी व शर्ती मान्य करण्यासाठी दिलेल्या पर्यायावर क्लिक करा.
ऑनलाइन खत बुकिंग सबमिट करून QR कोड कसा मिळवायचा?
वरील सर्व प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर सबमिट करा या पर्यायावर क्लिक करा. त्यानंतर आपल्या खत बुकिंगची प्रक्रिया पूर्ण होईल आणि संबंधित बुकिंगसाठी QR कोड जनरेट केला जाईल.
जर दोन वेगवेगळ्या दुकानांमधून खत बुक केले असेल, तर प्रत्येक बुकिंगसाठी स्वतंत्र QR कोड दिसू शकतो. या QR कोडसोबत त्याची वैधता किती दिवस आहे, याची माहितीही दिली जाईल.
QR कोड जनरेट झाल्यानंतर तो जतन करून ठेवा. खत खरेदी करताना संबंधित दुकानामध्ये हा QR कोड दाखवावा लागेल. त्यानंतर ॲपमध्ये दिलेल्या प्रक्रियेनुसार खत खरेदी करता येईल.
खत बुकिंग चुकल्यास ते रद्द किंवा बदल कसे करायचे?
ऑनलाइन खत बुकिंग करताना एखाद्या खताची निवड चुकीची झाली किंवा बुकिंगमध्ये बदल करायचा असेल, तर ॲपमध्ये उपलब्ध असलेल्या पर्यायांचा वापर करता येऊ शकतो.
यासाठी ॲपमधील मुख्य स्क्रीनवर परत जा आणि History या पर्यायावर क्लिक करा. येथे यापूर्वी केलेल्या बुकिंगची माहिती दिसू शकते.
यामधून संबंधित बुकिंग निवडून ते रद्द करण्याचा पर्याय उपलब्ध असल्यास त्याचा वापर करा. एखाद्या विशिष्ट खताचे बुकिंग रद्द करायचे असल्यास संबंधित बुकिंग तपासा. संपूर्ण बुकिंग चुकीचे झाले असल्यास उपलब्ध पर्यायांनुसार ते रद्द करून पुन्हा योग्य माहिती भरून बुकिंग करता येऊ शकते.
नवीन खत समाविष्ट करायचे असल्यास ॲपमध्ये त्यासाठी दिलेले पर्याय तपासा. बुकिंग रद्द करणे, त्यामध्ये बदल करणे किंवा नवीन बुकिंग करणे यासंबंधीची प्रक्रिया ॲपमधील उपलब्ध सुविधांनुसार पूर्ण करा.
QR कोडची वैधता किती दिवस असते?
खत बुकिंग केल्यानंतर तयार झालेला QR कोड निर्धारित कालावधीपर्यंतच वैध असतो. दिलेल्या माहितीनुसार, या QR कोडची वैधता तीन दिवसांची असू शकते. त्यामुळे बुकिंग पूर्ण झाल्यानंतर QR कोडवर किंवा ॲपमध्ये दाखवलेली अंतिम तारीख आणि वैधतेचा कालावधी तपासणे महत्त्वाचे आहे.
वैधतेच्या कालावधीत संबंधित दुकानात जाऊन QR कोड दाखवून खत खरेदी करावी. तीन दिवसांनंतर QR कोडची वैधता संपल्यास नव्याने बुकिंग करून नवीन QR कोड जनरेट करावा लागू शकतो. त्यामुळे बुकिंग केल्यानंतर शक्य तितक्या लवकर खत खरेदीचे नियोजन करा.
निष्कर्ष
राज्यात ऑनलाइन खत बुकिंगची सुविधा उपलब्ध झाल्यामुळे शेतकऱ्यांना मोबाईलच्या माध्यमातून खत बुकिंग करण्याची सोय मिळू शकते. Framework for Fertilizer ॲपच्या मदतीने शेतकरी लॉगिन करून शेतजमीन, पीक आणि आवश्यक खतांची निवड करू शकतात. त्यानंतर खत उपलब्ध असलेले दुकान निवडून बुकिंग पूर्ण करता येते आणि QR कोडच्या मदतीने खत खरेदी करता येते.
मात्र, ॲपमधील सुविधा, खतांचा उपलब्ध साठा, बुकिंगची मर्यादा आणि QR कोडची वैधता यामध्ये संबंधित नियमांनुसार बदल होऊ शकतात. त्यामुळे बुकिंग करण्यापूर्वी ॲपमध्ये दाखवलेली माहिती काळजीपूर्वक तपासा.
डिस्क्लेमर
या लेखातील माहिती ऑनलाइन खत बुकिंग प्रक्रियेची माहिती देण्याच्या उद्देशाने तयार करण्यात आली आहे. Framework for Fertilizer ॲपमधील पर्याय, लॉगिन प्रक्रिया, खतांची उपलब्धता, बुकिंगची मर्यादा आणि QR कोडची वैधता यामध्ये अधिकृत नियमांनुसार बदल होऊ शकतात. खत बुकिंग करण्यापूर्वी संबंधित ॲपमधील सूचना आणि कृषी विभागाकडून मिळालेली अधिकृत माहिती तपासावी. या लेखातील माहितीच्या आधारे कोणतीही कृती करण्यापूर्वी तिची अधिकृत स्रोतांकडून खात्री करून घ्यावी.
हे पण वाचा
- Life Certificate मोबाईलमधूनच काढा! पेन्शनधारकांसाठी हयातीचा दाखला काढण्याची पूर्ण प्रक्रिया
- PMUY 3.0 Online Apply: घरबसल्या उज्ज्वला योजनेत गॅस कनेक्शनसाठी असा करा अर्ज
- गोपीनाथ मुंडे शेतकरी अपघात योजना: अपघातात मिळणार ₹2 लाख; ऑनलाइन अर्ज कसा करायचा? जाणून घ्या संपूर्ण प्रक्रिया
माझे नाव मंगेश आहे. मला सरकारी योजना,शेतकरी योजना,लाडकी बहीण योजना या संबंधित अन्य शासनाच्या योजनांची माहिती देण्याचा पाच वर्षाचा अनुभव आहे